Sağlık Bakanlığı 2027 yılında 46 yeni hastanenin açılmasını planlıyor. Ancak sağlık sisteminin geleceğine ilişkin tartışma yalnızca yeni hastane yatırımlarıyla sınırlı değil. Sağlık hizmetlerine başvuru sayıları artarken personel ihtiyacı, çalışanların istihdam koşulları ve koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan kaynaklar da yeniden gündemde.

Ankara Tabip Odasının 2027 yılı bütçesine ilişkin yayımladığı değerlendirme, sağlık sistemindeki önceliklere dair dikkat çekici rakamları ortaya koydu. Oda, sağlık harcamalarının merkezi yönetim bütçesindeki payının yüzde 8,4’ten yüzde 7,9’a gerilediğine dikkat çekerek bütçenin hastane ve tedavi odaklı yapısını eleştirdi.

Şehir hastanelerine 160,66 milyar TL ayrılıyor

Ankara Tabip Odasının değerlendirmesine göre 2027 yılında sağlık harcamaları için 2,14 trilyon TL öngörülürken faiz ödemelerinin 3,98 trilyon TL olması planlanıyor.

Şehir hastaneleri için ayrılan kaynak da dikkat çekiyor. 2027 bütçesinde bu hastanelerin hizmet alımları için 78,39 milyar TL, kullanım bedelleri için ise 82,27 milyar TL olmak üzere toplam 160,66 milyar TL ödenek öngörülüyor.

Bu tutar, Sağlık Bakanlığının 2027 bütçe teklifinin yaklaşık yüzde 8,2’sine karşılık geliyor.

Ankara Tabip Odası, kamu kaynaklarının kullanımında şehir hastanelerine ayrılan payı eleştirirken sağlık sisteminin birinci basamak ve koruyucu sağlık hizmetleri yönünden güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Sağlık Bakanlığının kadro ve pozisyonlarının yüzde 32,5’i farklı istihdam statülerinde

Bütçe değerlendirmesinde sağlık çalışanlarının istihdam yapısına ilişkin veriler de yer aldı.

Ankara Tabip Odasının paylaştığı bilgilere göre Sağlık Bakanlığının toplam 1 milyon 74 bin 278 kadro ve pozisyonunun 348 bin 636’sı sözleşmeli personel veya sürekli işçi statüsünde bulunuyor.

Bu sayı toplamın yaklaşık yüzde 32,5’ine karşılık geliyor.

Oda, söz konusu istihdam biçimlerini güvencesizlik başlığı altında değerlendiriyor. Bu veriler, çalışanların tamamının iş güvencesinden yoksun olduğu anlamına gelmese de sağlık sektöründeki istihdam yapısının tartışılması açısından önem taşıyor.

Türkiye’de hemşire sayısı OECD ortalamasının oldukça altında

Sağlık hizmetlerine başvurular artarken sağlık personeli sayısının yeterliliği de önemli bir tartışma konusu.

Ankara Tabip Odasının OECD verilerine dayandırdığı değerlendirmeye göre Türkiye’de bin kişiye düşen hemşire sayısı 2,9. OECD ortalaması ise 9,2.

Bu tablo, sağlık çalışanlarının iş yükü ve personel ihtiyacı konusundaki tartışmayı yeniden gündeme getiriyor.

Diğer taraftan kişi başına hekime müracaat sayısının 2025 yılında 13,2 olduğu, 2026 yıl sonu tahmininin 13,4’e, 2027 hedefinin ise 14,1’e yükseldiği belirtiliyor.

Başka bir ifadeyle sağlık sisteminde hekim başvurularının artması beklenirken çalışan başına düşen iş yükünün nasıl yönetileceği sorusu önem kazanıyor.

Hastanelerin payı artarken koruyucu sağlık geriliyor

Bütçe değerlendirmesindeki bir diğer önemli başlık, sağlık harcamalarının hangi alanlara yönlendirildiği.

Ankara Tabip Odasının üç yıllık ödenek tahminlerine ilişkin incelemesine göre:

  • Hastanelerin sağlık harcamaları içindeki payının yüzde 71,1’den yüzde 72’ye yükselmesi bekleniyor.
  • Ayakta tedavi hizmetlerinin payının yüzde 10,4’e gerilemesi öngörülüyor.
  • Halk sağlığı hizmetlerinin payının ise yüzde 17,1’e düşmesi bekleniyor.

Oda, bu dağılımın sağlık sisteminin hastalıkları önlemek yerine tedaviye ağırlık veren yapısını sürdürdüğünü savunuyor.

Birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, aile sağlığı merkezlerinin personel ve fiziki koşullarının iyileştirilmesi de değerlendirmede öne çıkan talepler arasında bulunuyor.

46 yeni hastane açılacak, personel ihtiyacı nasıl karşılanacak?

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 16 Kasım’daki bütçe görüşmelerinde 2027 yılında 46 hastanenin açılmasının planlandığını açıklamıştı. Bu hastanelerin beşinin şehir hastanesi olması hedefleniyor.

Bakan ayrıca daha önce duyurulan 38 bin sağlık personeli alımında çalışmaların son aşamaya geldiğini bildirmişti.

Ancak yeni hastanelerin açılması ve mevcut sağlık kuruluşlarındaki hizmet yükünün artması, personel planlamasını daha da önemli hale getiriyor.

Burada yalnızca kaç hastane açılacağı veya kaç kişinin işe alınacağı değil; yeni kadroların hangi branşlara dağıtılacağı, hemşire ve hekim ihtiyacının nasıl karşılanacağı ve mevcut çalışanların iş yükünün nasıl azaltılacağı da belirleyici olacak.

Sağlık çalışanlarının beklentisi: Yatırım kadar insan kaynağı da güçlendirilmeli

Yeni hastaneler, modern cihazlar ve sağlık yatırımları elbette sağlık hizmetlerinin gelişmesi açısından önemli. Ancak sağlık hizmetinin temelinde bu kurumlarda çalışan hekimler, hemşireler, ebeler, teknikerler ve diğer sağlık personeli bulunuyor.

Personel sayısı ihtiyacı karşılamadığında yeni hastanelerin açılması tek başına çalışma koşullarını iyileştirmeye yetmeyebilir.

Sağlık çalışanlarının beklentisi yalnızca yeni binalar değil; yeterli personel, güvenceli çalışma koşulları, adil ücretlendirme ve sürdürülebilir bir iş yükü.

Kaynaklar :