Hekimin performansı hastanenin kapasitesine mi bağlı? 4924’lü hekimler için tartışma büyüyor

Bir hastanede yeterli yatak yoksa, poliklinik kapasitesi sınırlıysa veya hastalar o sağlık kuruluşuna yeterince başvurmuyorsa bunun sorumlusu kim? Hekim mi, hastane yönetimi mi, sağlık sisteminin planlaması mı?

4924 sayılı Kanun kapsamında görev yapan bazı hekimlere, kasım ayı hizmet hedeflerinin değerlendirilmesinin ardından olumsuz tebligatlar yapılmaya başlandığı bildirildi. Konuyu gündeme taşıyan Hekimsen, hekimlerin kontrolü dışında gelişen koşullar nedeniyle sözleşmelerinin yenilenmemesinin hakkaniyetli olmadığını savunuyor.

Tartışmanın merkezinde ise sağlık hizmetlerinde performans ölçümünün neye göre yapılması gerektiği var.

Hekimden hedef isteniyor ama bütün şartlar sağlanıyor mu?

Bir hekimin günlük çalışma performansı yalnızca kendi mesleki çabasıyla belirlenmiyor.

Hastanenin yatak kapasitesi, poliklinik sayısı, sağlık kuruluşuna başvuran hasta sayısı ve diğer birimlerin çalışma düzeni de ortaya çıkan sonuçları doğrudan etkiliyor.

Örneğin yatak kapasitesi dolu bir hastanede hekimin daha fazla hasta yatırması beklenebilir mi? Hastanın hastaneye başvurmadığı bir durumda hekim, ulaşamadığı bir hasta üzerinden nasıl değerlendirilmeli?

Elbette sağlık hizmetlerinde verimlilik ve performans ölçümü gerekli. Kamu kaynaklarının etkin kullanılması, hizmet kalitesinin artırılması ve hastaların sağlık hizmetine zamanında ulaşabilmesi için ölçülebilir hedeflere ihtiyaç var.

Ancak hedef belirlemekle, o hedefe ulaşılabilecek çalışma koşullarını sağlamak aynı şey değil.

Performans baskısı hastaya nasıl yansır?

Bu tartışmanın yalnızca hekimlerin sözleşmeleri veya çalışma koşullarıyla sınırlı olmadığını da görmek gerekiyor.

Sağlık hizmetinde sayısal hedefler, hizmetin niteliğinin önüne geçerse istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir. Hekimin değerlendirilmesinde hasta sayısı, yatış sayısı veya işlem miktarı ağırlık kazanırken hastanın gerçek tıbbi ihtiyacı ikinci plana düşmemeli.

Bir hastanın yatış gerekliliği performans hedeflerine göre değil, tıbbi gerekliliğine göre belirlenmeli. Aynı şekilde gereksiz tetkik ve işlemler de hiçbir performans sisteminin dolaylı sonucu haline gelmemeli.

Çünkü sağlık hizmetinde başarı, yalnızca kaç hastaya bakıldığıyla değil, hastaya ne kadar doğru ve nitelikli hizmet sunulduğuyla ölçülmeli.

Asıl soru: Hekimden mi, sistemden mi hesap sorulmalı?

Burada gözden kaçırılmaması gereken bir başka konu da sorumluluğun adil dağıtılması.

Hekimin kendi görevini yerine getirmemesi ile hastanenin fiziki kapasitesinden veya hasta yoğunluğundan kaynaklanan bir hedef sapması aynı şekilde değerlendirilemez.

Performans sistemi, hekimin sorumluluğundaki unsurlarla kurumun ve sağlık sisteminin sorumluluğundaki koşulları birbirinden ayırabilmeli.

Aksi durumda performans değerlendirmesi, sağlık hizmetinin kalitesini artıran bir araç olmaktan çıkıp çalışan üzerinde baskı oluşturan bir mekanizmaya dönüşebilir.

Sağlık Bakanlığının bu değerlendirmelerde hastanelerin gerçek kapasitesini, bölgesel hasta yoğunluğunu ve hekimlerin fiilî çalışma koşullarını ne ölçüde dikkate aldığı ise tartışmanın yanıt bekleyen tarafı.

Sizce sağlıkta performans sistemi adil mi?

Bir hekimin sözleşmesi veya mesleki başarısı, hastanenin yatak kapasitesi ve hasta sayısı gibi kendi kontrolü dışındaki koşullara bağlı olmalı mı?

Sağlık çalışanlarının görüşlerini ve sahada yaşadıkları deneyimleri yorumlarda bekliyoruz.