Paramedik ve ATT’lerin Hastaya Müdahale Protokolleri Sil Baştan Yenilendi
Sağlık Bakanlığının “Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri ile Acil Tıp Teknisyenlerinin Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ”i 25 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Değişiklikle sahadaki acil sağlık personelinin rehberi olan “Hastane Öncesi Acil Tıbbi Yardım ve Bakım Akış Şemaları” tamamen yenilendi. Uluslararası kılavuzlar esas alınarak hazırlanan yeni düzenlemeyle 99 sayfalık doküman 139 sayfaya çıkarıldı ve müdahale algoritmaları 78 standart kod altında toplandı.
Algoritma Yapısı Değişti ve Teknik Uygulama Sayfaları Kaldırıldı
Eski rehberde “Yetişkin” ve “Çocuk” olarak ikiye ayrılan yapı; “Yetişkin”, “Doğum ve Yenidoğan” ile “Çocuk” olmak üzere üç ana başlık altında yeniden kodlandı. Her şemanın sağ üst köşesine yetkili personeli gösteren lejantlar ve doz tablolarını içeren “Anahtar Noktalar” sayfaları eklendi. Önceki tebliğde yer alan ve hangi personelin hangi işlemi yapabileceğini listeleyen yetki maddeleri ile krikotirotomi veya entübasyon gibi tekniklerin adım adım nasıl yapılacağını gösteren uygulama sayfaları rehberden çıkarıldı. Ek-2, prosedür anlatımı yerine doğrudan klinik durumlarda hangi akışın izleneceğini belirten kesin talimat rehberine dönüştürüldü.
Kritik İlaç ve Müdahale Protokollerinde Somut Revizyonlar
İlaç uygulamalarında önemli değişikliklere gidildi. Kalp durmasında atropin kullanımı tamamen kaldırılırken yalnızca adrenalin uygulaması korundu. Hemorajik şokta aşırı sıvı yüklemesi sınırlandırılarak kan basıncını belirli seviyede tutacak kısıtlı sıvı tedavisine geçildi. Ağrı kontrolünde morfinin yerini fentanil alırken, eklampsiye bağlı nöbetlerde ilk basamak ilaç magnezyum sülfat oldu. İnme vakalarında Cincinnati Skalası yerine BEFAST skalası getirildi ve inmede yüksek tansiyonun furosemid ile düşürülmesi uygulamasına son verildi. Yenidoğan canlandırmasında ise endotrakeal tüpten ilaç verme yolu kaldırıldı.
Rehbere Yeni Eklenen ve Çıkarılan Başlıklar
Güncellenen kılavuza karbonmonoksit zehirlenmesi, Crush sendromu, kafa travması, kitlesel afetlerde START ve Jump-START triyaj ile doğum sonrası kanama ve gebelikte akut hipertansiyon algoritmaları ilk kez bağımsız başlıklar halinde eklendi. Buna karşılık eski rehberde müstakil olarak yer alan alkol intoksikasyonu, kokain/metamfetamin zehirlenmesi ve çocuk istismarı-ihmali başlıkları yeni akış şeması listesinden çıkarıldı.