Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Yılmaz Çoban, verem hastalığına neden olan Mycobacterium tuberculosis bakterisi üzerine yürüttüğü bilimsel çalışmalarla uluslararası alanda büyük bir başarıya ulaştı. Akademik yayınları ve atıfları değerlendiren ScholarGPS sıralamasına göre Çoban, alanında “yaşam boyu etki” kategorisinde dünya genelinde 104’üncü sırada yer alırken, son 5 yıllık çalışmaların değerlendirildiği kategoride ise dünya 87’ncisi oldu.
Yeni Tanı ve Tedavi Yaklaşımları Üzerine Çalışmalar
Tüberkülozun dünya genelinde enfeksiyon hastalıklarına bağlı ölümlerin en büyük nedenlerinden biri olmayı sürdürdüğünü belirten Prof. Dr. Çoban, çalışmalarının odağında yeni tanı ve ilaç duyarlılık yöntemlerinin geliştirilmesi olduğunu ifade etti. Akdeniz Üniversitesi bünyesinde 2019 yılında Verem Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’ni kurarak önemli bir altyapı oluşturduklarını kaydeden Çoban, laboratuvar bulgularını klinik uygulamaya aktarmayı hedeflediklerini dile getirdi.
Uluslararası Patentli Özgün Keşif
Geliştirdikleri yenilikçi çalışmalar hakkında bilgi veren Prof. Dr. Çoban, mikobakterilerin laboratuvar ortamında çoğaltılması amacıyla geliştirdikleri ve “AYC.2.1. broth” ile “AYC.2.2. agar” adını verdikleri özgün besiyerinin uluslararası patentle korunduğunu açıkladı. Bu patentli ürünlerle temel bilim araştırmalarını uygulamaya dönüştürerek tüberkülozun tanı ve tedavisine katkı sunmayı amaçladıklarını vurguladı.
Dirençli Türlerin Artışı Mücadeleyi Güçleştiriyor
Tüberkülozla mücadeledeki en ciddi engelin ilaç direnci olduğunu belirten Prof. Dr. Çoban, çok ilaca dirençli (MDR-TB) ve yaygın ilaç dirençli (XDR-TB) suşların artış gösterdiğini bildirdi. Tanıda yaşanan gecikmeler, yeni ilaçlara karşı gelişen direnç ve sağlık hizmetlerine erişimdeki aksaklıkların süreci zorlaştırdığına değinen Çoban, Türkiye’de kontrol programlarının başarıyla yürütüldüğünü ancak dirençli vakaların erken teşhisi ile moleküler epidemiyolojik araştırmaların artırılmasının kritik önem taşıdığını sözlerine ekledi.
Başarı Ekip Çalışmasının Ürünü
Elde ettiği uluslararası dereceyi tek başına bir kazanım olarak görmediğini ifade eden Prof. Dr. Çoban, bu başarının birlikte çalıştığı ekip arkadaşlarının, öğrencilerinin, üniversitesinin ve Türkiye’de bilimsel araştırmalara verilen desteklerin ortak bir sonucu olduğunu belirtti. Bilimdeki en değerli ölçütün topluma sağlanan fayda olduğunu vurgulayan Çoban, çalışmalarına aynı azimle devam edeceklerini kaydetti.
