Sağlık Çalışanlarına “Beyaz Yardım” Kalkanı: Şiddet Riski Karşısında Yeni Haklar Kapıda
Sağlık Bakanlığı, tıp dünyasında ve hasta-hekim ilişkilerinde yeni bir milat oluşturacak kapsamlı bir yönetmelik taslağı hazırladı. “Sağlıkta Haklar ve İletişim Yönetmeliği” başlığı altında yürütülen çalışma, Türkiye’de ilk kez hasta hakları ile sağlık çalışanlarının haklarını tek bir yasal mevzuat bünyesinde bir araya getiriyor. Sektörde dijitalleşmeyi ve güvenliği merkeze alan bu taslak, hem tedavi süreçlerine hem de sağlıkta şiddetle mücadeleye köklü çözümler getirmeyi hedefliyor.
Onay Süreçleri ve Başvurular Tamamen Dijitalleşiyor
Yönetmelik taslağının en dikkat çekici maddelerinden birini, hastaların tıbbi müdahaleler öncesinde verdiği rıza ve onay süreçlerinin elektronik ortama taşınması oluşturuyor. Yeni sistemle birlikte kağıt üzerindeki onay süreçleri dijital ortama aktarılarak kayıt altına alınacak, doğrulanabilecek ve arşivlenebilecek. Bununla birlikte, hasta ve sağlık çalışanlarının her türlü şikayet, talep ve geri bildirimlerini iletebilmesi amacıyla “Hasta ve Çalışan Hakları Başvuru Sistemi” (HÇHBS) adıyla yeni bir elektronik altyapı kurulacak. Bu sistem üzerinden gelen başvurularda öncelikle yerinde çözüm ve uzlaşı yöntemleri aranacak, çözülemeyen dosyalar ise ilgili komisyon ve kurullara devredilecek.
Bilinç Kaybolmadan Önce Karar Verme İmkanı
Tıp hukukunda devrim niteliği taşıyan bir diğer yenilik ise “önceden açıklanmış sağlık isteği” uygulaması oldu. Bu düzenleme sayesinde bireyler; demans, Alzheimer veya yoğun bakımda makineye bağlı yaşam gibi ilerleyen süreçlerde kendi karar verme yetilerini kaybedebilecekleri durumlar için vasiyet niteliğinde kararlar alabilecek. Kişiler, bilinci açıkken hangi tıbbi tedavileri kabul edip hangilerini reddettiklerini yazılı veya dijital olarak önceden sisteme beyan edebilecek ve sağlık kuruluşları bu iradeyi yasal olarak dikkate almakla yükümlü olacak.
Şiddet Riski Karşısında Hizmetten Çekilme Hakkı
Sağlık çalışanlarının güvenliğini artırmayı amaçlayan taslak, sağlıkta şiddete karşı “Beyaz Yardım” mekanizmasını devreye sokuyor. Bu sistemle şiddete maruz kalan personele kurumsal olarak hukuki ve psikososyal destek sağlanması zorunlu kılınıyor. Ayrıca fiziksel şiddet, tehdit, hakaret ya da güvenliklerini ciddi derecede tehlikeye atan durumlarda, sağlık emekçilerine belirli usuller çerçevesinde hizmetten çekilme talebinde bulunma hakkı tanınıyor. Hastaneler, sadece fiili şiddet olaylarını değil, şiddetle sonuçlanmayan ancak büyük risk barındıran “ramak kala” durumları da kök nedenleriyle birlikte kayıt altına almakla sorumlu olacak.