Anayasa Mahkemesi’nin sağlık çalışanlarının nöbet ücretlerine ilişkin kararı, sağlık personelinin fazla nöbetleri açısından önemli bir değişiklik getirdi. Mahkeme, aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde 60 saat, diğer sağlık kuruluşlarında 130 saat üzerindeki nöbetler için ücret ödenmesini engelleyen kanun hükmünü iptal etti.
Karar, 10 Mart 2026 tarihli ve 33192 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
60 ve 130 saatlik sınır neydi?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 33. maddesinde, sağlık personelinin nöbet ücretleri için belirli bir aylık sınır bulunuyordu.
Buna göre aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde aylık 60 saate, diğer sağlık kuruluşlarında ise 130 saate kadar nöbet ücreti ödenebiliyordu. Bu sürelerin üzerinde fiilen nöbet tutulsa dahi ilgili saatler için nöbet ücreti ödenmiyordu.
İptal edilen hüküm tam olarak bu ödeme sınırını getiriyordu.
AYM neden iptal etti?
Karar, Çanakkale 2. İdare Mahkemesi’nin başvurusu üzerine verildi.
Anayasa Mahkemesi, belirlenen sürenin üzerinde nöbet tutulmasının gerekli olduğu durumlarda bu çalışmalar için ücret ödenmemesinin sağlık çalışanlarına orantısız bir külfet yüklediği değerlendirmesinde bulundu.
Yüksek Mahkeme, düzenlemeyi Anayasa’nın 18. maddesinde güvence altına alınan zorla çalıştırma ve angarya yasağı bakımından değerlendirdi ve söz konusu hükmün Anayasa’ya aykırı olduğuna karar verdi.
Artık nöbet ücretinde aylık saat tavanı bulunmuyor
Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte, sağlık çalışanlarının nöbet ücretlerinde uygulanan 60 ve 130 saatlik kanuni tavan kaldırılmış oldu.
657 sayılı Kanun’un Ek 33. maddesinde nöbet ücreti ödenmesine ilişkin diğer hükümler ise yürürlükte kalmaya devam ediyor. Nöbet ücretinin hesabında personelin unvanına göre belirlenen gösterge rakamları ve aylık katsayı esas alınıyor. Yoğun bakım, acil servis ve 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan nöbetler için de yüzde 50 artırımlı ödeme düzenlemesi bulunuyor.
Karar sağlık çalışanları açısından neden önemli?
Karar, özellikle personel yetersizliği nedeniyle aylık nöbet yükü yüksek olan sağlık çalışanları açısından önem taşıyor.
Daha önce 130 saatlik sınırın aşılması halinde çalışan fiilen nöbet tutmaya devam etse bile bu sürenin tamamı için nöbet ücreti ödenemiyordu. İptal kararıyla birlikte, nöbet ücretinin belirli bir aylık saat sınırı nedeniyle otomatik olarak kesilmesine dayanak oluşturan hüküm ortadan kalktı.
Ancak kararın, sağlık kurumlarının sınırsız şekilde nöbet yazabileceği anlamına gelmediği de önem taşıyor. Nöbet görevlendirmeleri ve çalışma süreleri bakımından diğer mevzuat hükümleri uygulanmaya devam ediyor.
İcap nöbetlerinde de daha önce benzer karar verilmişti
Anayasa Mahkemesi daha önce de sağlık çalışanlarının icap nöbeti karşılığında ödenecek ücreti aylık 120 saatle sınırlayan düzenlemeyi iptal etmişti.
Mahkeme bu kararında da sağlık hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesinin önemli olduğunu, ancak bunun sağlık çalışanlarının dinlenme hakkının ortadan kaldırılması pahasına gerçekleştirilemeyeceğini belirtmişti.
Böylece sağlık çalışanlarının nöbet ücretlerine ilişkin mevzuatta hem 120 saatlik icap nöbeti sınırı hem de 60/130 saatlik nöbet ücreti sınırı Anayasa Mahkemesi kararlarıyla kaldırılmış oldu.
