Sağlıkta kadın çalışan sayısı neden azalıyor? Rakamların arkasında başka bir gerçek var

Sağlık sektöründe kadın çalışan sayısındaki gerileme yeniden gündeme geldi. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) SGK verilerinden hazırladığı son istihdam bülteni, insan sağlığı hizmetlerinde 4/A kapsamında çalışan kadınların sayısında dikkat çekici bir düşüş olduğunu ortaya koydu. Ancak rakamların tamamına bakıldığında, bu tablonun yalnızca iş kaybıyla açıklanamayacağı görülüyor.

TEPAV’ın Ağustos 2026 verilerine göre insan sağlığı hizmetlerinde 4/A kapsamındaki sigortalı ücretli kadın çalışan sayısı, bir yılda 34 bin 913 kişi azalarak 529 bin 627’ye geriledi. Yıllık düşüş yüzde 6,2 olarak kaydedildi.

İlk bakışta sağlık sektöründe kadın istihdamının ciddi biçimde gerilediği izlenimi oluşuyor. Fakat aynı dönemde kamu görevlisi statüsündeki kadın çalışan sayısında da artış yaşandı.

4/A azalırken 4/C arttı

TEPAV verilerine göre Ocak-Ağustos 2026 döneminde sağlık sektöründe 4/A kapsamındaki kadın çalışan sayısı 55 bin 400 azalırken, 4/C kapsamındaki kadın çalışan sayısı 46 bin 300 arttı.

Kadın ve erkek çalışanlar birlikte değerlendirildiğinde de dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor. Sağlık sektöründeki 4/A istihdam düşüşünün tamamı kamu sağlık kuruluşlarında gerçekleşti. Kamu sağlık kuruluşlarında 4/A kapsamındaki toplam çalışan sayısı 82 bin 400 azalırken özel sağlık kuruluşlarında 14 bin kişilik artış görüldü.

TEPAV, bu görünümün üç yılını dolduran sözleşmeli personelin kamu görevlisi statüsüne geçişiyle uyumlu olduğuna dikkat çekiyor.

Dolayısıyla söz konusu düşüşü doğrudan 82 bin kişinin veya 55 bin kadının işten çıkarılması şeklinde yorumlamak doğru değil. İstihdam statüsündeki değişim, rakamların değerlendirilmesinde önemli bir yer tutuyor.

Peki hastanelerde personel açığı gerçekten azalıyor mu?

Rakamların ortaya koyduğu değişim, sağlık çalışanlarının sahadaki deneyimini tek başına açıklamıyor.

Bir hastanede çalışanların 4/A’dan 4/C’ye geçmesi istihdam istatistiklerini değiştirebilir. Ancak bu değişiklik, hastanedeki hemşire, ebe, sağlık teknikeri veya diğer personel ihtiyacının kendiliğinden karşılandığı anlamına gelmiyor.

Özellikle yoğun hasta kabul eden birimlerde çalışanların iş yükü, nöbet düzeni ve personel başına düşen hasta sayısı ayrı ayrı değerlendirilmek zorunda.

Sağlık sisteminin gerçek personel ihtiyacını anlamak için yalnızca kaç kişinin hangi statüde çalıştığına değil, hangi birimde kaç kişinin görev yaptığına ve mevcut çalışanların ne kadar iş yükü taşıdığına da bakılması gerekiyor.

Sağlık çalışanlarına soruyoruz

İstatistikler kamu sağlık kuruluşlarında istihdam statüsünün değiştiğini gösteriyor. Peki bu değişim hastanelerdeki günlük çalışma hayatına nasıl yansıyor?

Sizin çalıştığınız hastanede son bir yılda personel sayısı arttı mı, azaldı mı?

• İş yükünüz azaldı mı?
• Aynı personelle daha fazla hizmet vermek zorunda mısınız?
• Kadroya geçen personelin ardından birimlerinizde yeni personel ihtiyacı oluştu mu?

Sağlık çalışanlarının sahadan aktaracağı deneyimler, rakamların anlatamadığı tabloyu ortaya koyabilir.