NutriNet-Sante çalışması kapsamında 170 binden fazla katılımcının verilerini inceleyen uzmanlar, bu maddelerin özellikle prostat ve meme kanseri üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor.
Araştırma ekibinin lideri Mathilde Touvier, bu bulguların dünya genelinde yaygın olarak kullanılan katkı maddeleri için kritik bir uyarı niteliğinde olduğunu belirtti.
Kanser riskini artıran katkı maddeleri
The BMJ dergisinde yayımlanan kanser araştırması, 14 yıl boyunca takip edilen 105 bin katılımcının verilerine dayanıyor. İnceleme sonucunda, ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından güvenli kabul edilen altı koruyucu maddenin kanserle bağlantısı tespit edildi.
Sodyum nitrit: İşlenmiş etlerde (pastırma, salam, sosis) bulunan bu madde, prostat kanseri riskini yüzde 32 artırıyor.
Potasyum nitrat: Meme kanseri riskini yüzde 22, genel kanser riskini ise yüzde 13 oranında yükseltiyor.
Sorbatlar (Potasyum sorbat): Şarap, peynir ve soslarda kullanılan bu maddeler, meme kanseri riskinde yüzde 26 artışla ilişkilendiriliyor.
Asetatlar ve asetik asit: Sirkenin ana maddesi olan asetik asit ve fermente gıdalarda bulunan asetatların genel kanser riskini yüzde 12 ile yüzde 15 arasında artırdığı gözlendi.
Tip 2 diyabet ve metabolik etkiler
Nature Communications dergisinde yayımlanan ikinci çalışma ise koruyucu maddelerin tip 2 diyabet üzerindeki etkilerini mercek altına aldı.
Araştırmaya göre, en yüksek düzeyde koruyucu madde tüketen kişilerde diyabet riski, en az tüketenlere oranla yaklaşık yüzde 50 daha yüksek çıktı.
Kanserle ilişkilendirilen potasyum sorbat, sodyum nitrit ve asetik asit gibi maddelerin yanı sıra kalsiyum propiyonatın da diyabet riskini artırdığı belirlendi.
Ayrıca C ve E vitamini gibi antioksidanların, doğal gıdalardan alınmak yerine katkı maddesi olarak izole edilmiş halde tüketilmesinin metabolik süreçlere zarar verebileceği hipotezi üzerinde duruluyor.
Uzmanlardan taze gıda uyarısı
Araştırmacılar, bu sonuçların gözlemsel olduğunu ve kesin neden-sonuç ilişkisi kurmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
Ancak elde edilen veriler, ultra işlenmiş gıdalardan kaçınılması ve taze, bütünsel gıdalara yönelinmesi konusundaki kamu sağlığı tavsiyelerini destekliyor.
Uzmanlar, gıda endüstrisinde kullanılan katkı maddelerine yönelik düzenlemelerin tüketiciyi korumak adına yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini savunuyor.
