Türkiye’de bir doktor yılda kaç muayene yapıyor? OECD verileri dikkat çekti

OECD’nin son karşılaştırmalı verileri, Türkiye’de bir doktor başına düşen yıllık yüz yüze muayene sayısının 4 bin 763 olduğunu gösteriyor. OECD ortalaması ise 1.908. Böylece Türkiye’de doktor başına düşen muayene hacmi OECD33 ortalamasının yaklaşık 2,5 katına ulaşıyor.

Türkiye’de bir doktora yılda 4 bin 763 muayene düşüyor

OECD’nin Health at a Glance 2025 raporunda yer alan 2023 veya en yakın yıl verilerine göre Türkiye’de bir doktor başına yılda yaklaşık 4 bin 763 yüz yüze muayene düşüyor.

OECD33 ülkelerinin ortalaması ise 1.908 muayene seviyesinde.

Karşılaştırmada Kore 6.755 muayene ile en yüksek değerlerden birine sahip. Türkiye 4.763 ile Japonya’nın 4.566 muayenelik değerinin de üzerinde bulunuyor.

4 bin 763 kişi değil, 4 bin 763 muayene

Burada önemli bir ayrım bulunuyor.

“Bir doktor yılda 4 bin 763 hasta görüyor” ifadesi teknik olarak doğru değil. OECD istatistiklerinde ölçülen gösterge, farklı hasta sayısı değil, yapılan muayene sayısı.

Aynı kişi yıl içerisinde birkaç kez doktora başvurduğunda her başvuru ayrı bir muayene olarak hesaplanabiliyor. Dolayısıyla 4.763 rakamı, doktorun bir yıl içerisindeki toplam yüz yüze muayene hacmini ifade ediyor.

Türkiye’de vatandaşlar doktora da daha sık gidiyor

Türkiye’de doktor başına düşen muayene sayısının yüksek olmasının bir diğer boyutu da kişi başına düşen doktor başvurusu.

OECD verilerine göre Türkiye’de kişi başına yılda yaklaşık 11,4 yüz yüze doktor muayenesi gerçekleşiyor. OECD ortalaması ise 6,5.

Bu da Türkiye’de kişi başına doktor başvuru sıklığının OECD ortalamasının yaklaşık yüzde 75 üzerinde olduğunu gösteriyor.

Doktor sayısı OECD ortalamasının altında

Diğer taraftan Türkiye’de nüfusa düşen aktif doktor sayısı OECD ortalamasının altında.

Verilere göre Türkiye’de 1.000 kişiye yaklaşık 2,4 aktif hekim düşerken OECD ortalaması 3,9 hekim seviyesinde.

Böylece Türkiye’de kişi başına düşen doktor sayısı OECD ortalamasının altında kalırken, kişi başına doktor başvurusu ve doktor başına yıllık muayene hacmi daha yüksek seyrediyor.

Pandemi sonrası muayene sayısı yeniden yükseldi

Türkiye’de doktor başına düşen yıllık muayene sayısı 2021 veya en yakın yıl verilerinde yaklaşık 3.667 seviyesindeydi.

2023 veya en yakın yıl verilerinde ise bu rakam 4.763’e yükseldi.

Ancak bu artışın uzun yıllara yayılan kesintisiz bir yükseliş olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. 2019 veya en yakın yıl verilerinde doktor başına yıllık muayene sayısı yaklaşık 5.033 seviyesindeydi.

Bu nedenle 2021-2023 arasındaki yükseliş, büyük ölçüde pandemi döneminde azalan sağlık hizmeti kullanımının yeniden artmasıyla birlikte değerlendiriliyor.

Daha fazla muayene, daha fazla verimlilik demek mi?

OECD verileri bu rakamların tek başına hekim verimliliğini ölçmek için kullanılmaması gerektiğine dikkat çekiyor.

Çünkü ülkelerin sağlık sistemleri arasında önemli farklılıklar bulunuyor. Muayene süreleri değişebiliyor; bazı ülkelerde hemşireler ve diğer sağlık profesyonelleri belirli sağlık hizmetlerinde daha fazla sorumluluk üstlenebiliyor.

Ayrıca doktorların yatan hastalara sunduğu hizmetler, araştırma faaliyetleri ve idari çalışmaları da doktor başına muayene göstergesine tamamen yansımıyor.

Rakamların ortaya koyduğu tablo

Türkiye’de;

• Doktor başına yıllık yüz yüze muayene: 4.763
• OECD33 ortalaması: 1.908
• Kişi başına yıllık doktor muayenesi: 11,4
• OECD ortalaması: 6,5
• 1.000 kişiye aktif hekim: 2,4
• OECD ortalaması: 3,9

Bu veriler, Türkiye’de sağlık sisteminin yoğun kullanıldığını ve hekimlerin karşılaştığı yıllık muayene hacminin OECD ortalamasının belirgin şekilde üzerinde olduğunu gösteriyor. Ancak bu rakamlar tek başına sağlık hizmetinin kalitesi veya hekimlerin çalışma verimliliği hakkında sonuç çıkarmak için yeterli değil.

Kaynaklar :
OECD, Health at a Glance 2025: OECD Indicators
OECD Health Statistics 2025
OECD, Health at a Glance 2025: Türkiye
OECD, Health at a Glance 2023
T.C. Sağlık Bakanlığı