Mustafa Kemal Atatürk’ün yaşadığı böbrek rahatsızlıklarını tarihi kaynaklar ve tıbbi veriler ekseninde ele alan araştırma, uluslararası hakemli dergi BMC Nephrology’de yayımlandı. Kırşehirli akademisyenlerin de katılımıyla Prof. Dr. Mahmut Bolat, Dr. Öğr. Üyesi Arif Hüdai Köken ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Ecder tarafından yürütülen çalışmada, Atatürk’ün 1909 ile 1923 yılları arasında tecrübe ettiği tekrarlayan sağlık sorunları detaylı biçimde mercek altına alındı.
Tarihi ve Tıbbi Belgeler Karşılaştırıldı
“Atatürk’s kidney disease: pyelonephritis or trench nephritis? A medical and historical analysis” başlıklı çalışmada, Atatürk’ün süreç boyunca karşılaştığı böbrek ağrıları, yüksek ateş, halsizlik ve idrar yolu enfeksiyonlarına dair kayıtlar dönemin tıp bilgileriyle kıyaslandı. İnceleme kapsamında 1911 Trablusgarp, 1915 Çanakkale, 1918 Viyana-Karlsbad, 1919 Havza, 1920 Ankara ve 1922 Batı Cephesi dönemlerine ait sağlık verileri değerlendirildi.
İhtimaller Evaluation Edildi Ancak Kesin Teşhis Sınırlandırıldı
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, Atatürk’ün yaşadığı rahatsızlıkların pyelonefrit ya da savaş koşullarıyla bağdaştırılan “siper nefriti” tablosu ile uyumlu olabileceğini gösterdi. Bununla birlikte, tarihi belgelerin niteliği ve dönemin imkanlarından kaynaklanan sınırlılıklar sebebiyle kesin bir teşhis koymanın mümkün olmadığı vurgulandı. Çalışmanın hazırlanmasında Devlet Arşivleri, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi belgeleri, dönemin süreli yayınları, hekim raporları, hatıratlar ve bilimsel kaynaklar temel alındı. Çalışma, BMC Nephrology dergisinin 2026 yılına ait 27. cildinde 464 numaralı makale olarak literatüre girdi.
