Hekimlerin teşvik ödemesinde BHK etkisi: Bir bordroda artış, diğerinde 13 bin TL düşüş

Sağlık Bakanlığının Bireysel Hedef Katsayısı (BHK) uygulaması, hekimlerin teşvik ek ödemelerinde yeni bir tartışma başlattı. Paylaşılan iki bordro örneğinde bir hekimin brüt teşvik ödemesi yaklaşık 3.612 TL artarken, başka bir hekimin ödemesi 13.453 TL geriledi. Katsayıların nasıl hesaplandığı ve dağıtım havuzunun etkisi, hekimlerin gelirlerinde neden farklı sonuçlar ortaya çıktığı sorusunu gündeme getirdi.

Sağlık Bakanlığının 2026 yılında uygulamaya aldığı Bireysel Hedef Katsayısı, hekimlerin teşvik ek ödemesinin hesaplanmasında kullanılan unsurlardan biri. 1,00 ile 1,40 arasında değişen katsayı, hekimin branşına ve belirlenen performans göstergelerine göre hesaplanıyor.

Ancak BHK’nın yükselmesi, hekimin teşvik ödemesinin aynı oranda artacağı anlamına gelmiyor. Çünkü ödeme hesabında yalnızca bireysel katsayı değil, hizmet puanı, tabip dönem ek ödeme katsayısı ve dağıtılabilir teşvik tutarı gibi başka unsurlar da etkili oluyor.

BHK nasıl hesaplanıyor?

Yeni sistemde hekimler yalnızca kendi ürettikleri toplam puan üzerinden değerlendirilmiyor. Branşa ve sağlık tesisi grubuna göre belirlenen ölçütler kullanılarak hekimlerin performans göstergeleri karşılaştırılıyor.

Uzman hekimlerde ana parametreler üzerinden yapılan değerlendirmeye ek olarak branşa göre muayene sayısı, nitelikli işlemler, ameliyatlar veya girişimsel işlemler gibi farklı göstergeler de hesaba katılabiliyor.

Bu nedenle her branş için aynı hesaplama yöntemi uygulanmıyor. Bazı hekimler için belirli işlem ve oranlar öne çıkarken, acil servis ve yoğun bakım gibi birimlerde farklı kurallar devreye girebiliyor.

BHK, mesai içi hizmet puanının hesaplanmasında kullanılan çarpanlardan biri. Bu puan da teşvik ek ödeme hesabına giriyor. Dolayısıyla BHK’daki artışın nihai ödemeye etkisi, diğer hesaplama unsurlarına bağlı olarak değişebiliyor.

İlk bordro: BHK yüzde 32,81 arttı, ödeme yüzde 5,8 yükseldi

Paylaşılan ilk bordro örneğinde aynı hekimin ağustos ve eylül dönemindeki teşvik ödemeleri karşılaştırılıyor.

Bu örnekte BHK, 1,00’dan 1,3281’e yükseldi. Başka bir ifadeyle katsayı yüzde 32,81 arttı. Buna karşılık tabip dönem ek ödeme katsayısı 1,48393504’ten 1,11896051’e geriledi; düşüş yaklaşık yüzde 24,60 oldu.

Hekimin brüt teşvik ödemesi ise 62.227,33 TL’den 65.839,79 TL’ye çıktı. Aradaki fark 3.612,46 TL, oransal artış ise yaklaşık yüzde 5,8 olarak hesaplandı.

Bu örnek, BHK’daki artışın brüt teşvik ödemesine aynı oranda yansımadığını gösteriyor. Ancak yalnızca iki dönemin bordrosuyla, değişimin tamamının hangi hesaplama unsurundan kaynaklandığını kesin olarak belirlemek mümkün değil.

İkinci bordro: Net teşvik puanı arttı, ödeme 13 bin TL geriledi

İkinci örnekte ise BHK her iki dönemde de 1,00 olarak görülüyor. Buna rağmen net teşvik puanı yükselirken brüt ödeme düşüyor.

Bu bordroda net teşvik puanı yaklaşık yüzde 4,77 artarken tabip dönem ek ödeme katsayısı yaklaşık yüzde 21,44 düştü.

Brüt teşvik ödemesi 76.044,81 TL’den 62.591,13 TL’ye geriledi. Bu, 13.453,68 TL düşüş ve yaklaşık yüzde 17,69 azalma anlamına geliyor.

Özellikle dikkat çeken nokta, BHK’nın iki ayda da 1,00 olmasına rağmen ödemenin düşmesi. Bu durum, teşvik tutarının yalnızca bireysel katsayıya bakılarak açıklanamayacağını ortaya koyuyor.

Bununla birlikte, bordro örneği tek başına düşüşün yalnızca BHK uygulamasından kaynaklandığını kanıtlamıyor. Dağıtım katsayısı, kurumun teşvik havuzu ve diğer hesaplama unsurlarının da birlikte incelenmesi gerekiyor.

Teşvik havuzu neden önemli?

Teşvik sisteminde dağıtılacak kaynak ve toplam puan arasındaki ilişki, hekimlerin alacağı tutarı etkileyebiliyor. Dağıtılabilir tutar aynı kalırken toplam puan yükselirse, puan başına düşen ödeme katsayısı gerileyebiliyor.

Bu durumda bir hekimin bireysel katsayısı yükselse bile brüt ödemesindeki artış sınırlı kalabiliyor. Bireysel katsayısı değişmeyen bir hekimin ödemesi de diğer hesaplama unsurlarındaki değişiklikler nedeniyle azalabiliyor.

Dolayısıyla BHK’nın 1,00 ile 1,40 arasında değişmesi, teşvik ödemesinin de otomatik olarak yüzde 0 ile yüzde 40 arasında artacağı anlamına gelmiyor. Gerçek etki, ödeme hesabındaki diğer unsurlarla birlikte ortaya çıkıyor.

Muafiyet tanınan hekimlerin ödemeleri de gündemde

Tartışmanın bir diğer boyutu, belirli koşullarda BHK uygulamasından muaf tutulması gereken hekimlerin hesaplamalarıyla ilgili.

26 Ekim 2026’da yapılan bir sendika açıklamasında, başhekimlik tarafından muafiyet tanınmasına rağmen eylül dönemi BHK’sı 1,00 hesaplanan hekimlerin yaşadığı olası hak kayıpları için Sağlık Bakanlığına resmî başvuru yapıldığı duyuruldu.

Başvuruda, ilgili usul ve esaslar uyarınca muafiyet tanınan hekimlerin katsayılarının sağlık tesisi katsayı ortalaması esas alınarak hesaplanması ve eksik ödeme oluşmuşsa bunun giderilmesi talep edildi.

Bu aşamada başvuru, sendikanın idari talebi niteliğinde. Bakanlığın vereceği yanıt ve ilgili hekimlerin bordroları incelenmeden, bütün muafiyetli hekimlerin eksik ödeme aldığı sonucuna varılamaz.

Hekimler bordrolarında hangi kalemleri karşılaştırmalı?

BHK’nın teşvik ödemesine etkisini anlamak isteyen hekimlerin yalnızca toplam ödeme tutarına bakmaması gerekiyor. Aynı döneme ait bordro ve işlem raporlarında şu kalemlerin birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor:

• Bireysel Hedef Katsayısı
• Net teşvik puanı
• Tabip dönem ek ödeme katsayısı
• Brüt teşvik ödemesi
• Varsa muafiyet kararı ve bunun hesaplamaya yansıması

Ağustos ve eylül dönemlerine ait bordroların bu kalemler üzerinden karşılaştırılması, değişimin hangi unsurlarla birlikte gerçekleştiğini görmeye yardımcı olabilir.

Sonuç olarak: Paylaşılan iki bordro örneği, BHK’daki artışın her hekim için aynı oranda gelir artışı sağlamadığını ve teşvik ödemelerinin birden fazla hesaplama unsuruna bağlı olduğunu gösteriyor. Uygulamanın genel etkisini belirlemek için ise farklı branşlardan ve sağlık tesislerinden daha fazla bordro verisi ile Bakanlığın hesaplama açıklamalarına ihtiyaç bulunuyor.

Kaynak belgeler:

• Sağlık Bakanlığı – Bireysel Hedef Katsayısının Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar
• Sağlık Bakanlığı – BHK uygulamasına ilişkin parametre, işlem sayısı, oran ve listeler
• Hekimsen tarafından paylaşılan ağustos-eylül 2026 bordro örnekleri
• Hekim Birliği Sendikasının 26 Ekim 2026 tarihli başvuru duyurusu